Retinopatija prematuriteta


 

Prevremeno rođena deca mogu imati različite zdravstvene probleme koji su veći i učestaliji što je trudnoća kraće trajala. Jedan od tih problema je i tzv. retinopatija prematurireta (ROP), koja u osnovi predstavlja prevremeno zaustavljenje razvića krvnih sudova i potom neprirodan rast novih krvnih sudiva mrežnjače, tzv. vidne opne (dela oka koji je zadužen za primanje svetlosti i bez koga nema razvoja vida).

Retinopatija prematuriteta se javlja isključivo kod prevremeno rođene dece. Ovo je veoma ozbiljna komplikacija koja se najčešće javlja kod beba male težine i niske gestacije (starosti), i može dovesti do ozbiljnij oštećenja mrežnjače/retine, a u nekim slučajevima i do gubitka vida/slepila. Bolest je vremenski ograničena-nastaće ili neće nastati u prvih 8-10 nedelja nakon rođenja, i zato je veoma važno da se otkrije i leči na vreme.

Bebe rođene pre 37. nedelje trudnoće smatraju se za nedonoščad/prematuruse. U zavisnosti od nedelje u kojoj su se rodile, neke bebe će se brže oporaviti, a nekima će biti potrebna intenzivna bolnička nega. Po pravilu, kod manjih i ranije rođenih beba, rizik od pojave komplikacija je veći, ali što je beba zrelija, to su veće šanse da će rasti normalno bez većih problema u razvoju.

Kod prevremeno rođenog deteta krvni sudovi mrežnjače nisu izrasli do kraja. Kod pojedine prevremeno rođenje dece razviće krvnih sudova mrežnjače može da se nastavi neometano i nakon prevremenog rođenja. S druge strane, kod pojedinih prematurusa, može da dođe do usporavanja rasta i razvića krvih sudova retine u različitom stepenu, što može da doprinese razvoju retinopatije.

Retinopatija prematuriteta je bolest razvoja krvnih sudova (angiogeneze) i obuhvata dve faze. Prva faza ROP-a predstavlja zatvaranje (obliteraciju) napredujućeg kraja krvnih sudova, i nastaje nakon rođenja (postnatalno) zbog naglog porasta pritiska kiseonika u tkivima. Povećani pritisak kiseonika prekida normalno razviće krvih sudova mrežnjače, a u nekim slučajevima dolazi i do isčezavanja već stvorenih krvnih sudova. U drugoj tzv. poliferativnoj fazi ROP-a, nastaje razvoj novih krvnih sudova mrežnjače koji, svojim nekontrolisanim rastom, dovode do pojave bolesti mrežnjače koja, ukoliko se ne otkrije na vreme i ukoliko se pravovremeno terapijski ne deluje, može da dovede do pogubnih posledica po vid bebe, do slepila